Νέα δεδομένα για το σχηματισμό της μνήμης στον εγκέφαλο

Νέα δεδομένα για το σχηματισμό της μνήμης στον εγκέφαλο

Σύμφωνα με μια νέα ανακάλυψη Αμερικανών και Ιαπώνων επιστημόνων, όταν ο εγκέφαλος δημιουργεί τη μνήμη κάποιου γεγονότος, σχηματίζει ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικές περιοχές δύο μνήμες του ίδιου πράγματος, μία για άμεση χρήση και μία για χρήση σε βάθος χρόνου.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή βιολογίας και νευροεπιστήμης, Σουσούμου Τονεγκάβα, διευθυντή του ιαπωνο-αμερικανικού ερευνητικού Κέντρου RIKEN-MIT, δήλωσαν ότι η ανακάλυψή τους πιθανώς θα οδηγήσει σε μερική αναθεώρηση των σημερινών θεωρητικών μοντέλων που αφορούν τη δημιουργία και αποθήκευση της μνήμης.

Έως τώρα πιστευόταν ότι πρώτα σχηματιζόταν σε ένα μέρος του εγκεφάλου (τον ιππόκαμπο) μια βραχυπρόθεσμη μνήμη και αργότερα αυτή γινόταν πιο μόνιμη, όταν μεταφερόταν σε μια άλλη εγκεφαλική περιοχή (τον φλοιό). Σύμφωνα όμως με τα νέα δεδομένα, η ίδια μνήμη σχηματίζεται την ίδια στιγμή τόσο στον ιππόκαμπο, όσο και στον φλοιό, αλλά στη δεύτερη περίπτωση παραμένει «ανενεργή» για περίπου δύο εβδομάδες, εωσότου φθάσει σε ώριμη κατάσταση.

Από τη δεκαετία του 1950, πειράματα είχαν δείξει ότι ο ιππόκαμπος παίζει ρόλο-κλειδί στη δημιουργία νέων μνημών. Όμως ένα είδος μακρόχρονης μνήμης, η επεισοδιακή (ή αυτοβιογραφική) είχε ανακαλυφθεί ότι σχηματίζεται εκτός του ιπποκάμπου, στον νεοφλοιό, το ανώτερο τμήμα του εγκεφάλου που εμπλέκεται στην προσοχή, στον σχεδιασμό και σε άλλες γνωσιακές λειτουργίες.

Μέχρι πρόσφατα οι επιστήμονες βάσιζαν τα συμπεράσματά τους στη μελέτη των ανθρώπων που είχαν κάποιες βλάβες σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου τους και στο πώς κάθε βλάβη επηρέαζε τη μνήμη τους. Η ερευνητική ομάδα του Τονεγκάβα, από το 2012 ανέπτυξε μια νέα μέθοδο, που επιτρέπει στους ερευνητές να παρακολουθούν μεμονωμένα νευρωνικά κύτταρα που περιέχουν μνήμες, καθώς επίσης να ενεργοποιούν ή να απενεργοποιούν μνήμες τεχνητά (με την τεχνική της οπτογενετικής).

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τις μεθόδους σε πειραματόζωα (ποντίκια), που υποβλήθηκαν σε ήπιο ηλεκτροσόκ και στη συνέχεια μπόρεσαν να καταγράψουν τον τρόπο που σχηματίσθηκε η μνήμη του φόβου. Έτσι, ανακάλυψαν ότι η μνήμη του συμβάντος είχε εξ αρχής εγγραφεί τόσο στον ιππόκαμπο, όσο και στον προμετωπιαίο φλοιό των ζώων.

Τα κύτταρα του φλοιού που είχαν αποθηκεύσει το γεγονός, παρέμεναν «σιωπηλά» και ενεργοποιούνταν σιγά-σιγά μετά από δύο εβδομάδες, ενώ αντίθετα στο ίδιο χρονικό διάστημα σταδιακά «σιωπούσαν» τα κύτταρα της ίδιας μνήμης στον ιππόκαμπο, τα οποία είχαν ενεργοποιηθεί αρχικά.

Οι νευροεπιστήμονες πιστεύουν ότι ο ίδιος μηχανισμός της μνήμης δρα και στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Με περισσότερες μελέτες θα εξετάσουν, αν οι μνήμες σβήνουν τελείως στον ιππόκαμπο ή αν μερικά ίχνη τους παραμένουν.

Οι ερευνητές δημοσίευσαν τη μελέτη τους στο περιοδικό «Science».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ






Σχολιάστε

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.