Η ελληνική αγορά ακινήτων συνεχίζει να κινείται σε υψηλά επίπεδα τιμών, όμως ολοένα και περισσότερο αποσυνδέεται από τις οικονομικές δυνατότητες της κοινωνίας. Η άνοδος δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη βελτίωση εισοδημάτων, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η αίσθηση ότι η αγορά λειτουργεί πλέον χωρίς «γείωση» στην πραγματική οικονομία.

Η κοινωνική αποδοχή της ανόδου φαίνεται να έχει διαρραγεί. Για την πλειονότητα των πολιτών, η εξέλιξη των τιμών δεν εκλαμβάνεται ως φυσική οικονομική πορεία, αλλά ως πρόβλημα προσβασιμότητας στη στέγη. Μόλις περίπου τρεις στους δέκα θεωρούν την εικόνα της αγοράς αναμενόμενη ή λογική, ενώ πάνω από τους μισούς χαρακτηρίζουν την άνοδο είτε παράλογη είτε ως ένδειξη «φούσκας».

Αντοχή της αγοράς χωρίς ενθουσιασμό

Παρά τη διάχυτη κοινωνική δυσαρέσκεια, δεν διαφαίνεται κατάρρευση της κτηματαγοράς. Αντίθετα, η επικρατούσα εκτίμηση είναι ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά, αλλά με σαφή επιβράδυνση. Η αισιοδοξία των προηγούμενων ετών έχει μετατραπεί σε πιο συγκρατημένη προσδοκία ή ακόμη και σε αναμονή σταθεροποίησης.

Σχεδόν οι μισοί εκτιμούν ότι οι τιμές ακινήτων στην Ελλάδα θα συνεχίσουν να αυξάνονται μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό προβλέπει ακόμη και έντονη άνοδο. Την ίδια στιγμή, ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας θεωρεί ότι η αγορά πλησιάζει σε σημείο κορεσμού και αναμένει σταθεροποίηση. Οι προβλέψεις για πτώση παραμένουν μειοψηφικές, γεγονός που ενισχύει την εικόνα μιας αγοράς ανθεκτικής, αλλά όχι ανεξάντλητης.

Η στεγαστική πίεση γίνεται οριζόντιο φαινόμενο

Ένα από τα πιο ανησυχητικά συμπεράσματα είναι ότι η στεγαστική κρίση δεν περιορίζεται πλέον σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Διαπερνά σχεδόν ολόκληρο το κοινωνικό φάσμα, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου ή μορφωτικού επιπέδου.

Το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι διαθέτουν λιγότερα χρήματα για αγορά ή ενοικίαση κατοικίας αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Η τάση αυτή δείχνει ότι η όποια μακροοικονομική βελτίωση δεν μεταφράζεται σε ουσιαστική ανακούφιση στο ζήτημα της στέγασης. Αντίθετα, η πίεση εντείνεται και παγιώνεται.

Ιδιαίτερα υψηλά είναι τα ποσοστά οικονομικής δυσκολίας στους νέους 17–34 ετών, δηλαδή στην ηλικιακή ομάδα που αποτελεί τη βασική δεξαμενή δυνητικών αγοραστών και ενοικιαστών. Ωστόσο, αντίστοιχα έντονη πίεση καταγράφεται και στις μεγαλύτερες ηλικίες, γεγονός που δείχνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την είσοδο στην αγορά, αλλά και τη διατήρηση μιας αξιοπρεπούς στεγαστικής κατάστασης.

Το μορφωτικό επίπεδο δεν προστατεύει πλέον

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ούτε το υψηλό μορφωτικό επίπεδο λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας». Ακόμη και μεταξύ αποφοίτων ΑΕΙ και κατόχων μεταπτυχιακών τίτλων, η πλειονότητα δηλώνει επιδείνωση της οικονομικής της δυνατότητας σε σχέση με τη στέγη.

Το εύρημα αυτό αποκαλύπτει ότι το πρόβλημα έχει δομικά χαρακτηριστικά και δεν σχετίζεται απλώς με ατομικές δεξιότητες, επαγγελματική κατάρτιση ή προσπάθεια. Η αγορά ακινήτων έχει απομακρυνθεί από τις δυνατότητες ενός μεγάλου μέρους της μεσαίας τάξης.

Μεγάλες πόλεις, μεγαλύτερη πίεση

Στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου οι τιμές έχουν αυξηθεί περισσότερο, η εικόνα είναι ακόμη πιο πιεστική. Σε Αττική και Θεσσαλονίκη, πάνω από τα δύο τρίτα δηλώνουν ότι διαθέτουν λιγότερα χρήματα για στεγαστικές ανάγκες.

Οι αγοραστές εμφανίζονται οι πιο επιβαρυμένοι, όμως ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι ακόμη και οι πωλητές, οι οποίοι θεωρητικά ωφελούνται από την άνοδο των τιμών, δηλώνουν σε υψηλά ποσοστά επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης. Αυτό δείχνει ότι η άνοδος των αξιών δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε πραγματική οικονομική άνεση.

Οι επαγγελματίες της αγοράς αποτελούν τη μοναδική κατηγορία όπου η εικόνα είναι πιο διαφοροποιημένη, χωρίς όμως να αναιρείται η γενική τάση πίεσης.

Προσδοκίες για το μέλλον: άνοδος με φρένο

Η συνολική εικόνα για την πορεία της αγοράς Real Estate τους επόμενους μήνες χαρακτηρίζεται από συγκρατημένη αισιοδοξία. Η άνοδος εξακολουθεί να θεωρείται το βασικό σενάριο, αλλά χωρίς τον έντονο δυναμισμό των προηγούμενων ετών.

Σε σύγκριση με το 2024 και το 2025, καταγράφεται ήπια υποχώρηση της βεβαιότητας ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό. Παράλληλα, η προσδοκία σταθεροποίησης παραμένει σταθερή, γεγονός που ενισχύει την αίσθηση ότι η αγορά πλησιάζει σε όρια αντοχής.

Η κοινωνική αντίληψη γίνεται πιο επικριτική

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η μεταβολή στην κοινωνική ερμηνεία της ανόδου των τιμών. Η άποψη ότι η άνοδος είναι «αναμενόμενη και λογική» υποχωρεί διαχρονικά, ενώ ενισχύονται οι χαρακτηρισμοί περί «παραλογισμού» και «φούσκας».

Οι γυναίκες εμφανίζονται πλέον πιο επικριτικές από τους άνδρες, ενώ οι ηλικιακές ομάδες συγκλίνουν σε μια πιο αρνητική ανάγνωση της κατάστασης. Ακόμη και ομάδες που στο παρελθόν έδειχναν μεγαλύτερη ανοχή, σήμερα εκφράζουν έντονο προβληματισμό.

Οι αγοραστές ξεχωρίζουν ως η ομάδα που βιώνει εντονότερα την πίεση, γεγονός που εξηγεί και την αυξημένη κριτική στάση τους απέναντι στις τιμές.

Συμπέρασμα

Η ελληνική κτηματαγορά παραμένει ανθεκτική, αλλά όχι ανεπηρέαστη. Η άνοδος των τιμών συνεχίζεται, όμως χωρίς κοινωνική συναίνεση και χωρίς αντίστοιχη στήριξη από τα εισοδήματα. Το χάσμα μεταξύ αγοράς και πραγματικής οικονομίας διευρύνεται, μετατρέποντας τη στέγη από επενδυτικό αφήγημα σε καθημερινό κοινωνικό ζήτημα.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι κατάρρευσης, αλλά κόπωσης. Και αυτή η κόπωση αποτελεί ίσως το πιο ξεκάθαρο σημάδι ότι η αγορά χρειάζεται εξισορρόπηση.

Για το άρθρο χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες από τη Ναυτεμπορική και το μεσιτικό γραφείο GrecaHouse